29 Kasım 2019 Cuma günü, saat 18:00’de Tarih Vakfı Ankara Temsilciliği’nde Yahya Araz ile “Tebenniden İcâra: Osmanlı İstanbul’unda Eviçi Hizmetler, Çocuklar ve Çalışmak Üzerine (1750-1920)” başlıklı bir söyleşi gerçekleştirilecek.

ankara tartışmaları 6

Osmanlı emek tarihi araştırmalarının ilgi göstermemiş olmalarına karşın, imparatorluğun son dönemlerinde eviçi hizmetler kent merkezlerinde çocuklar, genç kızlar ve kadınlar için en önemli istihdam alanlarından biriydi. İstihdam edilenlerin büyük bir kısmı kız çocuklarından ve genç kızlardan oluşuyordu. Henüz çocuk yaşlarda istihdam edilenler birkaç yıl çalıştıktan sonra ayrılıyor, yerlerini yeni gelenlere bırakıyorlardı. Çoğunluğu yoksul ve/veya kimsesiz olan çocuklar farklı coğrafi, sosyal ve hatta kültürel arka planlardan gelerek İstanbulluların evlerine giriyorlardı. İmparatorluğun son dönemlerinde İstanbulluların eviçi hizmetlerde çocukların emeğine duydukları yoğun ilgi köleliğin gerilemesi, memurlar sınıfının genişlemesi, kent nüfusunun artması ve orta sınıfların tüketim alışkanlıklarının dönüşmesi gibi birçok gelişmeyle yakından ilintiliydi. Bu gelişmeler eviçi hizmetler sektörünün ve çocuklarla onları istihdam edenler arasındaki ilişkilerin dönüşmesini sağlayacaktı. 9 Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi Tarih Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Yahya Araz, konuşmasında, çok az çalışılan ve Osmanlı tarihinin büyük ölçüde bilinmeyenleri arasında yer alan bu konuyu ele alırken, son dönem Osmanlı İmparatorluğu’nda eviçinde istihdam edilen çocukların coğrafi, sosyal ve kültürel arka planlarına ve 18. yüzyılın son çeyreğine kadar geri götürülebilecek bir süreç içinde sektörün dönüşümüne odaklanacak. Hayırseverlik, Allah rızası ve çocukların terbiyesi gibi moral değerlerin şekillendirdiği eviçi hizmetlerin zaman içinde nasıl aileler ile istihdam ettikleri çocuklar arasında, moral değerleri dışlamayan ancak iktisadi önceliklerin belirlediği bir emek-ücret ilişkisine dönüştüğünü ele alacak.

3414_Yahya_Araz252

Yahya ARAZ

Dokuz Eylül Üniversitesi Buca Eğitim Fakültesi’nde Öğretim Üyesi. Osmanlı toplumunda cemaatlerarası ilişkiler, kadınlar, çocuklar ve evlilik ilişkileri üzerine yayınlanmış makaleleri var. 16. Yüzyıldan 19. Yüzyılın Başlarına Osmanlı Toplumunda Çocuk Olmak (İstanbul: Kitap Yayınevi, 2013; ikinci baskı 2017) isimli kitabın yazarı. Son çalışması, Osmanlı İstanbul’unda Çocuk Emeği: Eviçi Hizmetlerde İstihdâm Edilen Çocuklar Üzerine Bir İnceleme (1750-1920) (Kitap Yayınevi, 2020) adıyla yayın aşamasında.

Tarih Vakfı Ankara Temsilciliği
Selanik Cd. No:82/30 Tankut İş Merkezi
Kat 5 Kızılay-ANKARA
0312 424 0510