Varlık dergisinin Haziran 2021 tarihli yeni sayısı “80. Yılında Garip Hareketi” dosyasıyla yayımlandı.

Tanıtım bülteninden:

Garip hareketinin ilk şiirleri, Orhan Veli’nin öncü düşünceleri Varlık dergisinde yayımlanmıştı, dolayısıyla modern Türk şiirinin yeni ufuklar açan –Melih Cevdet’in deyişiyle “asil şiir konularına şamarı yapıştır[an]”– bu hareketini 80. yılında kapsamlı bir dosyayla incelemek de bizim görevimizdi.

Bâki Ayhan T.’nin yayına hazırladığı dosyamıza katkıda bulunan yazarlar: Gonca Gökalp Alpaslan, Alphan Akgül, Yalçın Armağan, Sinan Bakır, Gülce Başer, İsmail Cem Doğru, Haluk Öner.

Soruşturmamıza katılan Tuğrul Tanyol, Haydar Ergülen, Adnan Özer, Metin Celâl, Tuğrul Keskin, Osman Çakmakçı, Hüseyin Akın, Ahmet Bozkurt ve Cenk Gündoğdu ise yazılarında Garip’in tarihsel rolü hakkında önemli tespitlerde bulunmakla birlikte daha çok günümüz şiirine etkilerini değerlendiriyorlar.

Dosyamızda Orhan Veli, Oktay Rifat ve Melih Cevdet Anday dostluğunun öyküsü, Garip’in doğuşu, (ironi, gerçeklik kurgusu, vb.) temel nitelikleri, Batı şiirinden nasıl etkilendiği, şiirimizi ne yönde dönüştürdüğü, toplumdaki yankıları, siyasi boyutu, paradigma kırıcı rolü, “Birinci Yeni” olarak adlandırılmasının doğurduğu sorunlar ve daha pek çok konu eleştirel bir şekilde ele alınıyor. Ama bizim 80. yılını bahane ederek Garip şiirini gündeme getirmemizin asıl nedeni kendi dönemine ve sonraki tüm kuşaklara aşıladığı cesaret.

Garip şairleri şüphesiz şiirin öznesini, konusunu, okunma biçimini değiştirdiler. Bu unsurlar şiirde dönemden döneme değişir zaten, evet, ancak değişimi özleyerek yeniyi kurmak için gelenekle çatışmayı, yok sayılmayı göze almak gerekir. Garip hareketi her şeyden önce cesaretiyle 80. yıldır tüm edebiyatımıza öncülük ediyor ve yeni kuşakları etkilemeyi de sürdürecek.

Biz de Varlık olarak 88. yılımızı dolduruyoruz. 89. yılımıza girdiğimiz Temmuz sayımızda buluşmak üzere.

***

Dosya: “80. Yılında Garip Hareketi” – Bâki Ayhan T., Gonca Gökalp Alpaslan, Alphan Akgül, Yalçın Armağan, Sinan Bakır, Gülce Başer, İsmail Cem Doğru, Haluk Öner, Tuğrul Tanyol, Haydar Ergülen, Adnan Özer, Metin Celâl, Tuğrul Keskin, Osman Çakmakçı, Hüseyin Akın, Ahmet Bozkurt, Cenk Gündoğdu

Edebiyat Gündemi: “Yusuf Atılgan 100 Yaşında” – Tamer Kütükçü

Yazı: Sanatçının Sahtekârlık Sendromu (Gülüş Türkmen) – Mahmut Celayir ile “Yelıng” Sergisi Üzerine Söyleşi (Hıdır Eligüzel) – Oğuz Atay’ın Kurgularında Metaforik Söylem (Raşel Rakella Asal) – Kısa Filmin Uzun Sözü: Serhat Karaaslan ile Söyleşi (İrem Kargıoğlu) – Hiç Tanışmamış İki Dost: Shakespeare ve Freud (Alperen Ak) – Benliğin Kör Noktası: “Kendimden Biri Değilim” (Emrah Yolcu) – Sergüzeşt-i Sahaf Ragıp Efendi: I (Süleyman Kaymaz) – Yeni Şiirler Arasında (Şeref Bilsel) – Yeni Öyküler Arasında (Jale Sancak)

Şiir: Yavuz Özdem, Soner Demirbaş, Duygu Kankaytsın, Orhan Emre, Ayça Şebnem, Gönül Tokayeva

Öykü: Neşe Koçak, İbrahim Alaş

Desen: Özge Ekmekçioğlu

Varlık Kitaplığı: Ali Günvar ile “Çarpık Hüzünler Kantatı” Üzerine Söyleşi (Gülce Başer) – “Şiir ve Yaşam” – Ali Cengizkan (Ozan Öztepe) – “Sakarmeke” – Mehmet Fırat Pürselim (Üzeyir Karahasanoğlu) – “Kar Uykusu” – Neşe Yaşın (Zehra Betül Yazıcı) – Fırat Polat ile “Burcu Vaazi” Üzerine Söyleşi (Naile Dire) – “Herkesten Uzakta” – Kadir Işık (Soner Sert) – Ayşe Özlem İnci ile “Yerin Dibinden Geliyorum” Üzerine Söyleşi (Mevsim Yenice) – “Smyrna’nın Yazgısı” – Gülseren Engin (Emine Şimşek Emiral) – Oğulcan Kütük ile “Oğlan Çıkmazı” Üzerine Söyleşi (Fatma Yeşil) – “Ahraz” – Deniz Gezgin (Şerif Mehmet Uğurlu) – Şiir Günlüğü (Gültekin Emre) – Küresel Haberler (Zeynep Şen)

Edebiyattan resme, sinemadan sanat tarihine, çağdaş sanattan felsefeye geniş bir alanda yazılar, söyleşiler yayımlayan Varlık bu ay da Edebiyat Gündemi, Kısa Filmin Uzun Sözü, Yeni Şiirler / Öyküler Arasında, Şiir Günlüğü, Küresel Haberler köşeleri ve son çıkan kitapların tanıtıldığı Varlık Kitaplığı bölümüyle okurlarıyla buluşuyor.